Ví dụ cùng là thời gian 2h sau giờ Ngọ (11-13h), nhưng vào mùa hạ th́ thời tiết nóng nực c̣n vào mùa đông th́ giá lạnh; cùng là cây lúa trồng ở vụ đông xuân nhưng có năm được mùa, có năm lại mất mùa. Điều đó chứng tỏ rằng tất cả những sinh vật sống trên trái đất bao gồm cả loài người đều chịu sự chi phối theo quy luật của vũ trụ.
Vũ trụ là do không gian và thời gian tạo thành. Điều này đồng nghĩa với việc con người bị chi phối bởi không gian và thời gian. Chính v́ vậy người sinh vào mùa đông có tính cách khác với người sinh vào mùa hè. Người sinh vào ban đêm lại có tính cách khác với người sinh vào ban ngày. Hoặc sinh cùng ngày, cùng tháng, cùng năm nhưng ở những thời khắc khác nhau th́ tính t́nh cũng khác nhau. Từ đó phương pháp dự trắc từ 12 con giáp ra đời.
Những kết quả của phương pháp dự trắc từ 12 con giáp theo cổ học phương Đông đă trở thành một tập tục văn hóa lâu đời. Điều này được thể hiện bằng việc nhân dân ta sử dụng song song hai loại lịch là lịch mặt trời (dương lịch) với lịch thiên can và địa chi (âm lịch). Đặc biệt là đối với việc tránh tuổi xung, tránh ngày xấu, chọn giờ hoàng đạo… người ta đều xem giờ, ngày, tháng (âm lịch) rất cẩn thận.
Theo cổ học phương Đông, người sinh vào các năm âm lịch (c̣n gọi là tuổi cầm tinh): tuổi Tư, tuổi Sửu, tuổi Dần, tuổi Măo, tuổi Th́n, tuổi Tỵ, tuổi Ngọ, tuổi Mùi, tuổi Thân, tuổi Dậu, tuổi Tuất, tuổi Hợi sẽ có những tố chất khác biệt nhau. Mở rộng hơn nữa, nếu kết hợp với cả giờ, ngày, tháng và năm sinh dựa trên cơ sở 12 con giáp th́ lại càng có sự phân định rơ yếu tố khác biệt trong tính cách, vận tŕnh cuộc đời của mỗi con người.
